Kinh tế vĩ mô Thứ hai, 10/07/2017, 13:54 GMT+7
Vì sao hiệp ước của EU với Nhật Bản là một thỏa thuận lớn?

“Hiệp ước ô tô lấy phô mai” mang những nền kinh tế chiếm 19% GDP thế giới đến với nhau

jul10 eu-jp

Liên minh châu Âu và Nhật Bản khó mà cao hứng hơn nữa khi nói về thỏa thuận tự do thương mại vừa thông báo vào thứ Năm, 6/7. Không cần phải nói, giữa hai bên, họ chiếm 19% tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu và 38% hàng hóa xuất khẩu.

Ông Shinzo Abe, thủ tướng Nhật, đón mừng “sự ra đời của khu vực kinh tế công nghiệp hóa, tự do và lớn nhất thế giới.” Ủy ban châu Âu hoan nghênh “thỏa thuận thương mại song phương quan trọng nhất EU từng thực hiện.”

Thỏa thuận, đạt được sau 4 năm và 18 vòng đàm phán, bao gồm những khoản cắt giảm thuế suất lớn, hợp tác trong các tiêu chuẩn và quy định cũng như mở cửa những thị trường thu mua công. EU ước tính thỏa thuận sẽ tiết kiệm được cho họ một tỷ euro thuế hải quan mỗi năm và thúc đẩy xuất khẩu sang Nhật từ hơn 80 tỷ euro lên hơn 100 tỷ euro mỗi năm.

Nhưng nhiều người vẫn không nôn nóng. Các doanh nghiệp sẽ phân tích thỏa thuận có ý nghĩa gì đối với họ, trong khi các nhà đàm phán chuẩn bị đưa “thỏa thuận trên nguyên tắc” thành một văn bản hoàn chỉnh.

Tác động kinh tế thực sự là gì?

Không phải tự nhiên đây được gọi lả “thỏa thuận đổi ô tô lấy phô mai.” Đối với EU, mục tiêu lớn chính là giảm thuế nhập khẩu của Nhật lên thịt, rượu vang và các sản phẩm sữa của châu Âu. Nhật Bản hướng mục tiêu chấm dứt các thuế nhập khẩu của EU đối với mảng sản xuất ô tô của họ - một chiến thắng lớn bởi khối này là bên nhập khẩu phương tiện đường bộ lớn nhất thế giới.

Trong cả hai vấn đề, thỏa thuận có ảnh hưởng sâu rộng: EU đã đồng ý dần loại bỏ tất cả thuế suất đối với ô tô nhập khẩu từ Nhật, với một số biện pháp phòng vệ nhằm chống lại việc gia tăng đột ngột một lượng lớn hàng nhập khẩu. Ngược lại, người nông dân châu Âu sẽ chịu thuế suất thấp hơn nhiều khi xuất khẩu sang Nhật Bản. Hiện tại, thuế nhập khẩu thực phẩm khá cao, từ 15% đối với rượu vang đến 30-40% đối với phô mai. Khi thỏa thuận có hiệu lực, một số thuế suất sẽ xuống bằng 0 ngay lập tức, trong khi một số khác sẽ được loại bỏ trong 15 năm. Đối với một số sản phẩm rất nhạy cảm, mức thuế bằng 0 chỉ áp dụng cho một lượng hàng nhập khẩu nhất định.

F1. Tỷ lệ hàng hóa xuất khẩu toàn cầu (theo giá trị, %)

jul10 eu-jp f1

Về mặt hàng hóa, thỏa thuận có thể quan trọng hơn đối với Tokyo, bởi 10% hàng xuất khẩu của họ xuất sang EU, hơn gần gấp đôi số hàng hóa EU xuất khẩu sang Nhật.

Nhưng ông André Sapir tại viện nghiên cứu Bruegel ở Brussels nói thêm rằng cả hai bên sẽ được lợi từ việc xóa bỏ các hàng rào phi thuế quan, như các tiêu chuẩn sản phẩm không tương thích. “Đây chính là lợi ích thực sự đối với nền kinh tế,” ông nói.

Kết quả này có ý nghĩa gì đối với các nhà sản xuất ô tô châu Âu?

Các nhà đàm phán EU đã khá khó khăn để giải thích thỏa thuận về ô tô không phải là “một chiều” như các nhà sản xuất châu Âu từng e ngại. Brussels lưu ý thỏa thuận với Nhật Bản bao gồm việc làm hài hòa hơn các tiêu chuẩn EU hy vọng sẽ giúp các nhà sản xuất của mình bán được nhiều hơn. Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô châu Âu cho đến nay vẫn phản ứng một cách thận trọng, cho rằng thỏa thuận là một “dấu hiệu tích cực cho thương mại quốc tế” và họ sẽ phân tích “toàn bộ hàm ý của thỏa thuận.”

F2. Nhập khẩu phương tiện đường bộ (tỷ USD, 2016)

jul10 eu-jp f2

Những hàm ý rộng hơn là gì?

Đối với ông Abe, thỏa thuận “là trụ cột trong tăng trưởng kinh tế trong chính sách kinh tế Abenomics”. Thủ tướng Nhật nhận định thỏa thuận, một phần nào đó, là cách để thúc đẩy lĩnh vực nông nghiệp cần nhiều lao động hướng đến cải cách. Ông hy vọng thỏa thuận có thể có “tác động tích cực” giúp làm sống lại hiệp ước Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương, một thỏa thuận thương mại khu vực bị hoãn lại sau khi ông Donald Trump rút Hoa Kỳ ra khỏi thỏa thuận.

EU xem thỏa thuận là cách để lấy lại lợi thế trong việc mở ra các thỏa thuận thương mại mới sau một thất bại gần đây trong năm 2016 trong một thỏa thuận với Canada, bị cản trở do sự phản đối từ một nghị viện khu vực của Bỉ.

Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ông Jean-Claude Juncker, chủ tịch Ủy ban Châu Âu, hy vọng thỏa thuận có thể có hiệu lực vào “đầu năm 2019”. Nhưng trước đó, EU và Nhật Bản phải giải quyết được vấn đề nhạy cảm về việc bảo vệ nhà đầu tư.

Brussels đã phản đối các việc sử dụng các hội đồng xét xử “giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và quốc gia” truyền thống, vốn bị các nhóm vận động chỉ trích là làm suy yếu các tiêu chuẩn môi trường và lao động. Nhưng Tokyo không muốn thay thế các tòa án đầu tư.

Một khả năng đang được cân nhắc, theo các bên có liên quan đến các cuộc đàm phán, là để vấn đề này hoàn toàn ra ngoài thỏa thuận. Điều này cũng có thể giúp EU tiến hành thuận lợi việc phê chuẩn – để những bên như các nghị viện khu vực của Bỉ không thể cản trở thỏa thuận.

F3. Quan hệ thương mại hàng hóa EU-Nhật Bản

jul10 eu-jp f3

Khánh Lâm lược dịch

Theo The Financial Times  


Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1