Kinh tế vĩ mô Thứ ba, 25/07/2017, 09:17 GMT+7
Trung Quốc sẽ hợp tác để thu hẹp thâm hụt thương mại với Hoa Kỳ

Đối thoại Kinh tế Toàn Diện Mỹ - Trung vào tuần trước có thể đánh dấu một mối quan hệ thương mại song phương cân bằng và mang tính xây dựng hơn.

jul25 us-china

Cả hai quốc gia đều công nhận tình trạng mất cân bằng thương mại hiện tại là rất lớn và gây tổn hại cho các mối quan hệ chính trị và an ninh của hai nước. Về phía Trung Quốc, hiện trạng trao đổi kinh tế với Hoa Kỳ đi ngược với học thuyết chính sách đối ngoại cơ bản của Bắc Kinh – “hợp tác hai bên đều có lợi”- được ghi nhận trong tài liệu của các cơ quan hành pháp và lập pháp cao nhất của nước này.

Tuy vậy, lộ trình giải pháp sẽ khá dài và đòi hỏi những điều chỉnh cơ cấu lớn trong cả hai nền kinh tế.

Trong ba thập niên qua, Mỹ đã giúp thiết lập các hoạt động sản xuất quy mô lớn của Trung Quốc và cái giá là toàn bộ các khu vực thuộc ngành sản xuất hàng hóa Mỹ đều nghèo đi. Trung Quốc nhận được đầu tư trực tiếp, chuyển giao công nghệ từ Mỹ và tự do tiếp cận các tài sản trí tuệ.

Từ nhà sản xuất đến người giải trí

Điều này gieo hạt giống cho một mối quan hệ thương mại không cân bằng sâu sắc. Chỉ trong mười năm (kể cả năm tháng đầu năm nay), Trung Quốc đã có được thặng dư ròng 2.1 ngàn tỷ USD từ giao thương với Hoa Kỳ, và các nguồn từ Trung Quốc hiện ước tính 40% thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ là từ những công ty Mỹ với các cơ sở sản xuất đặt tại Trung Quốc.

Trong khi đó, các ngành giải trí và khách sạn của Mỹ - người chiến thắng trong nền kinh tế hậu công nghiệp – khiến 14 triệu người không có việc làm (hay việc làm ổn định), và thêm 95 triệu người bị đẩy khỏi lực lượng lao động dân sự, trong khi mức tăng ít ỏi 0.2% trong năng suất đã đẩy tăng trưởng kinh tế lên từ 1.5 đến 2.0%.

Ngoài vấn đề con người hiện phải giải quyết, dường người Trung Quốc cũng khó tìm thấy có gì hay ho để mua ở Mỹ, ngoại trừ bất động sản ở California, Florida và Texas. Vâng, họ sẽ nhượng bộ để mua thịt, có thể một ít gạo (nếu chúng ta giữ cho gạo sạch để không làm ô nhiễm ruộng lúa của họ) và thỉnh thoảng họ sẽ vung tiền mua máy bay chở khách.

Và rồi người Trung Quốc đang than phiền về tình trạng “phân biệt đối xử trong thương mại” của Mỹ. Họ cho rằng thặng dư thương mại với Mỹ có thể giảm “24 đến 34%” nếu Washington “hạ các hàng rào xuất khẩu đối với Trung Quốc xuống cùng mức áp dụng với Brazil và Pháp.” Vấn đề này chủ yếu do Washingto từ chối cho phép bán cho Trung Quốc những công nghệ kép nhạy cảm về mặt chiến lược.

Nhưng sự thật đáng buồn là người Trung Quốc thậm chí không tái sử dụng đồng dollar (với lãi suất) họ có được từ xuất khẩu sang Mỹ. Trong năm tính đến tháng Năm, chẳng hạn, sở hữu trái phiếu Mỹ ròng của Trung Quốc giảm 141.8 tỷ USD. Chỉ một phần ba số giảm này được bù bằng 45.6 tỷ USD ước tính đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc trong năm ngoái.

Đây thật không phải là đề xuất “hai bên cùng có lợi” đối với Washington khi nói đến 347 tỷ USD thâm hụt thương mại với Trung Quốc trong năm 2016 và thêm 138 tỷ USD trong năm tháng đầu năm nay.

Có một điểm an ủi nhỏ ở đây – không như EU do Đức đứng đầu – Trung Quốc đang phản hồi với sự không hài lòng của Washington về thặng dư thương mại quá lớn của mình với Mỹ: Trong năm tháng đầu năm nay, xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc đã tăng với tỷ lệ 17% tính theo năm. Khi so sánh, nước Mỹ chẳng đi được đến đâu với Đức. Cùng thời gian này, doanh số của Mỹ đến nền kinh tế lớn nhất châu Âu hầu như không đổi.

Sân chơi bình đẳng – và cạnh tranh

Theo một tuyên bố vào tuần trước của Chủ tịch Trung Quốc, ông Tập Cận Bình, Bắc Kinh muốn giữ một hệ thống mở trong thương mại và đầu tư quốc tế. Chính sách được phái đoàn thương mại Trung Quốc nhắc lại khi kết thúc các cuộc đàm phán của mình tại Washington vào thứ Tư tuần trước. Họ cho biết “Một kế hoạch hành động một năm” đã được thảo luận với Hoa Kỳ, đặc biệt nhấn mạnh đến mở rộng “thương mại trong dịch vụ, công nghệ dân sự kỹ thuật cao và nông nghiệp.” Các phương tiện truyền thông chính thức của Bắc Kinh cũng phát đi đề suất của Trung Quốc về các mối quan hệ song phương rộng rãi nhằm hướng đến “hợp tác toàn diện hai bên cùng có lợi” với Hoa Kỳ.

Tất cả trong có vẻ rất giống với kế hoạch ông Tập được cho là đã nói với Tổng thống Barack Obama trong cuộc gặp của họ tại Sunnylands vào tháng 6/2013 – không tới ba tháng sau khi ông này trở thành chủ tịch nước Trung Quốc. Nhưng vẫn không có gì diễn ra.

Một số người ở Bắc Kinh có thể đã nhận thấy Hoa Kỳ thúc đẩy thỏa thuận thương mại đa phương Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương nhằm kềm chế Trung Quốc, trong khi Hoa Kỳ đã làm rõ nghĩa vụ theo hiệp ước của mình sẽ tham chiến trong cuộc tranh chấp Trung – Nhật về lãnh hải.

Ông Tập sau đó đã tiến lên với những thỏa thuận tự do thương mại châu Á của chính Trung Quốc, những tổ chức cho vay mới và một Con Đường tơ lụa khổng lồ mới (Sáng kiến Vành đai và Con đường) – tất cả những dự án Washington vẫn tiếp tục nghi ngờ và có thái độ chống đối khác nhau.

Đó là tình trạng hiện nay.

Bị bỏ qua và quản lý yếu kém trong nhiều thập kỷ, vấn đề thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã được cho phép trở nên xấu đi đến mức những điều chỉnh nhanh chóng và đáng kể được nội các hiện tại của Mỹ hướng đến một cách không kiên nhẫn có thể chỉ gây tổn thương cho một mối quan hệ vốn đã căng thẳng. Một chương trình thương mại với “lộ trình then chốt”, có thời hạn, rõ ràng và cụ thể là tất cả những gì có thể được kỳ vọng một cách thực tế vào lúc này. Và đó là điều Trung Quốc dường như đã đồng ý.

Ngoài điều đó, một sân chơi bình đẳng có liên quan đến tiếp cận thị trường và các hành vi thương mại là điều phải có. Washington và Bắc Kinh đều phải đồng ý với vấn đề này.

Nhưng trên hết, Hoa Kỳ phải ngừng tự hủy hoại mình và các tranh chấp đảng phái. Washington nên khẩn trương đưa nền kinh tế ra khỏi tình trạng tăng trưởng trì trệ bằng cách thông qua và thực thi một chương trình thống nhất về chính sách tiền tệ, tài khóa, cơ cấu và thương mại.

Các đối tác thương mại và các đối thủ cạnh tranh chiến lược phải nhận được thông điệp rõ ràng: khuynh hướng suy hoại không thuộc về tương lai của nước Mỹ

Tư duy đầu tư

Washington có cơ hội khởi động lại đồng hồ thương mại với Trung Quốc vì Bắc Kinh biết lợi thế thương mại song phương của họ đã đi đến các mức không bền vững. Nếu nội các có thể xử lý tình huống mới một cách đúng đắn, nền kinh tế có thể nhận được một kích thích nhanh chóng và đáng kể từ các tài khoản đầu tư và thương mại. Nhà Trắng có thể làm được điều đó mà không bị can thiệp đảng phái gây cản trở và trì trệ.

Người ta tự hỏi liệu những chuyên gia gây cản trở bên ngoài Washington có nhận thức – hay quan tâm – đến việc nước Mỹ đã bị kéo lại đến mức nào bởi những chiêu trò của họ trong thời điểm lợi ích an ninh và kinh tế của nước Mỹ đang bị thử thách sâu sắc.

Sự mở rộng ra toàn cầu của Trung Quốc thật phi thường. Hãy nói tên một nơi, và Bắc Kinh có mặt ở đó. Trung Quốc được khoản đãi ở những buổi hội họp đắt tiền trên dãy Alps Thụy Sỹ và tại cuộc họp thượng định G-20 Hamburg như nhà vô địch của tự do thương mại, toàn cầu hóa, và “động cơ của tăng trưởng thế giới” – thậm chí dù nước này hiện đang bán 460 tỷ USD giá trị hàng hóa nhiều hơn số họ mua từ phần còn lại của thế giới.

Không quốc gia nào quá nhỏ cho các dự án kinh doanh và thiện chí của Trung Quốc: một trung tâm sản xuất hiện tại Ethiopia; một đội taxi điện do Trung Quốc sản xuất tại Belo Horizonte của Brazil; sản xuất cùng Ukraine máy bay lớn nhất thế giới (AN-225); tái thiết nhà máy, xây dựng cầu, cảng biển nước sâu, đường sắt cao tốc và đường cao tốc hiện đại ở Bắc Phi, Trung Âu và vùng Balkans; sẳn sàng đầu tư 2 tỷ USD khôi phục lại nguồn cung cấp nước, điện và nhà ở tại quốc gia bị chiến tranh tàn phá Syria…

Hoa Kỳ không thể có “mối quan hệ cường quốc” có ý nghĩa như Trung Quốc chủ trương trừ phi Hoa Kỳ nhanh chóng đưa nền kinh tế của mình tăng trưởng nhanh hơn và cân bằng hơn. Washington có tất cả những công cụ cần thiết để làm được điều đó – nếu họ có thể loại bỏ được điều mà Jamie Dimon gọi là “những điều ngu ngốc – chúng ta phải giải quyết.”

Phong Lữ lược dịch
Theo CNBC

Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1