Kinh tế vĩ mô Thứ sáu, 01/09/2017, 09:46 GMT+7
Trung Quốc nhận thức họ cần những công ty nước ngoài

Đầu tư nước ngoài vào Trung Quốc đang giảm. Đây là vấn đề lớn.

s1 china

Trung Quốc đang ngày càng cần đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên các công ty nước ngoài lại ngày càng ít quan tâm đến những gì nước này mang đến. Vấn đề này được giải quyết như thế nào có thể là một trong những câu hỏi quan trọng nhất nền kinh tế Trung Quốc phải đối mặt.

Sau khi Trung Quốc tham gia Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, trong năm 2001, các nhà đầu tư nước ngoài đều nôn nóng muốn tham gia. Đầu tư nước ngoài trực tiếp tăng 10.8% hàng năm từ năm 2000 đến năm 2008. Bị cám dỗ với quy mô thị trường và năng lực phát triển, các công ty sẳn sàng chịu đựng hầu như bất kỳ hạn chế nào. Họ chuyển giao sở hữu trí tuệ; tham gia vào các liên doanh với tư cách đối tác cấp dưới, huấn luyện về cơ bản cho những người cuối cùng trở thành đối thủ cạnh tranh của họ; và chấp nhận tiếp cận hạn chế đối với những lĩnh vực rộng lớn của nền kinh tế.

Tuy nhiên, kể từ khủng hoảng tài chính, mọi thứ đã thay đổi. Tiền lương ở Trung Quốc tăng trung bình 11% mỗi năm, khiến Trung Quốc kém hấp dẫn hơn đối với việc thuê ngoài. Dù hàng năm đều có các khiếu nại, đánh cắp sở hữu trí tuệ vẫn không giảm (hãy hỏi Michael Jordan, người đã phải tiến hành một cuộc chiến pháp lý kéo dài bốn năm cho quyền sở hữu tên của chính mình ở Trung Quốc). Và với môi trường kinh tế ngày càng kém thân thiện, không có gì ngạc nhiên khi các công ty nước ngoài đang mất dần sự nhiệt tình.

Từ năm 2008, sử dụng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chỉ tăng trung bình 4% mỗi năm. Theo số liệu cán cân thanh toán hàng quý, FDI chỉ tăng 55 tỷ USD trong năm nay tính đến tháng Sáu. Lần cuối cùng dòng vốn chảy vào Trung Quốc trong nửa đầu năm ở mức thấp như thế là vào năm 2009, một năm sau cuộc khủng hoảng tài chính.

Điều này có thể có những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng. Do phát hành hóa đơn mập mờ - cách thức được nhiều công ty sử dụng để tránh kiểm soát vốn – dòng tiền chảy vào Trung Quốc qua thặng dư thương mại đã sụt giảm. Từ năm 2010 đến năm 2014, các ngân hàng cho biết dòng tiền thanh toán ròng chảy vào từ giao thương hàng hóa ở mức gần 1.7 ngàn tỷ USD. Từ tháng 1/2015, thanh toán ròng của các ngân hàng chỉ đạt 278 tỷ USD, trong khi thặng dư thương mại chính thức là 1.3 ngàn tỷ USD. Đối với một quốc gia dựa vào tích lũy vốn để duy trì tăng trưởng, đây là một vấn đề đáng kể.

Tệ hơn, Trung Quốc duy trì tỷ giá hối đoái hầu như không đổi, điều đòi hỏi cân bằng nguồn vốn ra và vào. Điều này có nghĩa thu hút đầu tư nước ngoài là tiền đề cần thiết để đầu tư ra ngoài, biện pháp chính của Trung Quốc trong thúc đẩy các mục tiêu chính sách ngoại giao. Không có thêm vốn nước ngoài, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn để giữ cho nhân dân tệ ổn định cũng như theo đuổi các mục tiêu đầu tư toàn cầu như dự án cơ sở hạ tầng “Vành đai và Con đường”.

Gốc rễ của tất cả những vấn đề này là các công ty nước ngoài vẫn không cho rằng có một sân chơi bình đẳng ở Trung Quốc. Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc cho rằng “đầu tư của châu Âu vào Trung Quốc đơn giản đang bị kềm giữ.” Hơn 80% công ty Mỹ ở Trung Quốc cho rằng người nước ngoài ít được hoan nghênh hơn trong những năm gần đây. Số lượng người cho rằng Trung Quốc là ưu tiên đầu tư hàng đầu cũng giảm theo đó, từ 78% trong năm 2012 xuống còn 56% trong năm nay.

Ít nhất chính phủ Trung Quốc dường như nhận ra được những vấn đề này. Thứ nhất, họ bổ sung thêm các khu tự do thương mại, và gần đây ban hành một “danh sách âm” được sửa đổi và phần nào ít hạn chế hơn những ngành người nước ngoài không được phép tham gia. Các cải cách này thật sự cho thấy sự tiến bộ. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều ngành bị hạn chế hoặc cấm đoán – “những nhóm biểu diễn nghệ thuật” và các công ty bảo hiểm nhân thọ nước ngoài, chẳng hạn, vẫn bị hạn chế ở mức đối tác cấp dưới.

Cải cách cần tiến xa hơn nữa. Khi Trung Quốc gia nhập WTO, họ đã đồng ý tuân thủ nguyên tắc “đãi ngộ quốc gia”, hay ý tưởng rằng hàng hóa và dịch vụ nước ngoài, một khi chúng tiến vào một thị trường, sẽ được đối xử bình đẳng như những sản phẩm được sản xuất bởi các công ty trong nước. Trung Quốc đã nhắc lại cam kết này khi công bố danh sách âm sửa đổi của mình. Nhưng họ không bao giờ thực sự tuân theo, các công ty nước ngoài đều hiểu rõ. Cuối cùng, thực hiện tốt cam kết này không chỉ cho phép Trung Quốc thu hút thêm nhiều doanh nghiệp nước ngoài mà còn giúp các đặc biệt trong nước trở nên cạnh tranh hơn.

Trung Quốc về cơ bản vẫn là một nơi hấp dẫn để đầu tư, trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh, cơ sở hạ tầng hàng đầu và tầng lớp người tiêu dùng tăng nhanh. Sẽ không mất gì nhiều để thu hút lại sự quan tâm của các công ty nước ngoài. Tạo một sân chơi công bằng sẽ là một khởi đầu tốt.

Khánh Lâm lược dịch
Theo Bloomberg

Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1