Kinh tế vĩ mô Thứ ba, 08/08/2017, 09:57 GMT+7
Toàn cầu hóa đang phát triển mạnh ở châu Á khi xuất khẩu phục hồi thúc đẩy tăng trưởng

Với tất cả những câu chuyện về việc toàn cầu hóa thoái lui giữa những luận điệu trọng thương của ông Donald Trump, châu Á lại là một câu chuyện rất khác.

a8 globalize

Xuất khẩu đang hồi sinh, các chính phủ theo đuổi các hiệp định tự do thương mại, và thay vì mang công việc về nhà, các hãng sản xuất ô tô Mỹ đang lên kế hoạch cho những cơ sở mới ở Trung Quốc.

Những lo ngại về một cuộc chiến thương mại hồi đầu năm 2017 đang hóa thành nhận thức thương mại đang rất thịnh vượng khi tăng trưởng đồng bộ mạnh mẽ nhất của kinh tế toàn cầu trong bảy năm đang thúc đẩy nhu cầu đối với hàng hóa sản xuất từ châu Á.

Nhưng điều này có thể kéo dài không? Căng thẳng Trung – Mỹ lại gia tăng: từ các cáo buộc đánh cắp tài sản trí tuệ đến một đợt thừa cung thép, lẫn việc gia tăng chế tạo vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên. Và khi kinh tế Trung Quốc được dự kiến sẽ tăng trưởng chậm lại sau nửa đầu năm tăng mạnh và nhu cầu từ Mỹ cũng như châu Âu khó có khả năng gia tăng đáng kể, tình hình giao thương toàn cầu yếu đi đang chực chờ, theo Louis Kuijs, người đứng đầu bộ phận kinh tế châu Á tại Oxford Economics ở Hong Kong.

Và đối với những người lạc quan, những chỉ số thương mại hàng đầu – các đơn hàng xuất khẩu sản xuất và tỷ lệ hàng vấn đề - vẫn cao cũng như tăng trưởng toàn cầu trong vài năm tới được dự kiến vẫn mạnh. Dù nguy cơ chiến tranh thương mại vẫn chỉ cần một câu tweet, cho đến nay chính quyền ông Trump tỏ ra khá chần chừ khi chạm đến Trung Quốc hơn là chiến dịch tranh cử của ông từng ngụ ý.

“Rõ ràng không thể nhìn các yếu tố địa kinh tế như địa chính trị được,” theo Parag Khanna, một nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm nghiên cứu châu Á và Toàn cầu hóa. “Toàn cầu hóa đang tiến lên một cách mạnh mẽ và giao thương ở châu Á chắc chắn đang tăng trưởng rất mạnh.”

Vòng lẩn quẩn

Điều này dẫn đến một vòng tròn kinh tế: thặng dư thương mại của Đài Loan đạt mức kỷ lục, xuất khẩu của Việt Nam tăng mạnh, các lô hàng đi nước ngoài của Nhật tăng trong bảy quý liên tiếp, các lô hàng của Hàn Quốc tăng 20% trong tháng Bảy và xuất khẩu của Trung Quốc tính theo nhân dân tệ tăng 15% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ một năm trước.

Các số liệu thương mại của Trung Quốc sẽ phát hành vào thứ Ba, 8/8, được dự kiến sẽ cho thấy xuất khẩu tăng 11% tính theo dollar so với một năm trước vào tháng Bảy, theo một khảo sát từ các nhà kinh tế vào cuối ngày thứ Sáu, tiếp tục đà tăng mạnh của các chuyến hàng đến từ quốc gia thương mại lớn nhất thế giới này.

Và những thay đổi cơ cấu đang hình thành sẽ thiết lập nên các quan hệ thương mại trong tương lai. Liên minh châu Âu và Nhật Bản tháng trước vừa thông báo họ đã thông qua một thỏa thuận tự do thương mại sơ bộ sẽ xóa bỏ 99% thuế suất giữa khối này và nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.

Ford, Tesla

Trong tháng Sáu, Ford Motor Co. đã hủy các kế hoạch lắp ráp xe Focus của mình ở Mexico và thông báo thay vào đó xe sẽ được lắp ráp ở Trung Quốc. Mẫu xe này – mẫu xe đầu tiên sản xuất ở Trung Quốc cho người mua Mỹ - có thể trở thành mặt hàng ô tô xuất khẩu lớn nhất của quốc gia châu Á này. Tesla Inc. cũng hướng đến Trung Quốc. Hãng sản xuất xe điện sắp đạt được một thỏa thuận với thành phố Shanghai để được sản xuất xe lần đầu tiên tại Trung Quốc.

Tháng trước, Quỹ Tiền tệ Quốc tế lưu ý kinh tế thế giới đang phụ thuộc ít hơn vào Hoa Kỳ và Anh trong khi phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc, Nhật Bản, khu vực đồng euro và Canada.

Nhưng nhiều điều có thể diễn ra không như ý. Các quan chức Mỹ đang lên kế hoạch điều tra Trung Quốc về cái được họ cho là vi phạm sở hữu trí tuệ - một cáo buộc Bắc Kinh đã bác bỏ. Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, Gao Feng cho biết Trung Quốc “rất chú trọng” đến sở hữu trí tuệ và mong muốn duy trì hợp tác tốt đẹp với Hoa Kỳ.

Ông Trump rõ ràng muốn làm điều gì đó trước tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc. Điểm phức tạp chính là nhiều sản phẩm Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc – truyền hình, máy tính, điện thoại di động và những thứ tương tự - được những công ty phương tây sản xuất, theo David Dollar, một cộng tác cao cấp tại Học viện Brookings ở Washington.

“Họ bắt đầu với giá trị gia tăng từ Mỹ, họ lấy một số linh kiện và bộ phận từ Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan, và chúng được lắp ráp ở Trung Quốc,” ông nói. “Vì thế nghe có vẻ rất khôn ngoan khi nói: chúng ta sẽ áp đặt thuế suất 45% lên các sản phẩm Trung Quốc để dạy họ một bài học, nhưng thực tế, chúng ta sẽ gây tổn thất cho rất nhiều công ty và công nhân của chính chúng ta, cũng như gây tổn thất cho các đồng minh như những quốc gia châu Á.”

Một điểm yếu khác trên cơ sở kinh tế thuần túy là đa phần sự phục hồi xuất khẩu phản ánh giá hàng hóa phục hồi trên bình diện rộng hơn, làm tăng tổng số chung. Chu kỳ nâng cấp điện thoại thông minh thúc đẩy nhu cầu mua các bộ phận điện tử của người Trung Quốc cũng sẽ chịu tác động. Khi đó, triển vọng về những đợt nâng lãi suất thêm nữa của Quỹ Dự Trữ Liên Bang Mỹ có thể sẽ gây áp lực lên nhu cầu.

Kế thừa

Khi nước Mỹ dưới thời ông Trump hướng đến lý luận Nước Mỹ trên hết, Trung Quốc lại đứng về phía những lợi ích của toàn cầu hóa và thúc đẩy một chính sách gia tăng sức mạnh kinh tế của họ trong khu vực. Trung Quốc đã theo đuổi những thỏa thuận thương mại và đầu tư cơ sở hạ tầng – thông qua sáng kiến Vành đai và Con Đường - ở những quốc gia láng giềng đồng thời nhập khẩu nhiều loại hàng hóa hơn nhằm đáo ứng nhu cầu của tầng lớp trung lưu đang nổi lên của mình.

“Đông Á đang trở thành pháo đài của châu Á, trung tâm của thương mại trong khu vực với các thị trường đang thay thế những thị trường lớn ở Tây Âu và Hoa Kỳ,” theo Edith Terry, tác giả cuốn: Châu Á làm giàu như thế nào: Nhật Bản, Trung Quốc và phép màu châu Á. “Khi việc sản xuất của Trung Quốc trở nên tinh vi hơn, các chuỗi cung ứng liên kết Trung Quốc, Đông Nam Á, Nhật Bản và Hàn Quốc và vững vàng hơn trước những cú shock về nhu cầu ở những nơi khác.”

Khánh Lâm lược dịch
Theo Bloomberg

Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1