Kinh tế vĩ mô Thứ ba, 29/08/2017, 10:29 GMT+7
Brexit đe dọa sự thống nhất lâu dài của châu Âu

Một khi nước Anh rời đi, đánh giá ưu, nhược điểm của việc tham gia EU sẽ thay đổi

a29 brexit

Vẫn chưa có ai bắt chước Brexit. Mối đe dọa thực sự đối với sức mạnh kết nối của EU, khởi phát bởi cuộc bỏ phiếu rời đi của Vương quốc Anh, luôn có khả năng sẽ xảy ra theo thời gian thay vì ngay lập tức.

Cuộc trưng cầu dân ý Brexit xảy ra bởi một quá trình tách biệt chính trị giữa nước Anh và EU, bắt nguồn từ những năm 1980 và đầu những năm 1990. Cũng quá trình đó hiện đang diễn ra ở một số quốc gia châu Âu, dù với những lý do khác nhau. Chủ nghĩa hoài nghi EU đang nổi lên ở Hy Lạp – nơi luôn trong tình trạng suy thoái do việc quản lý khủng hoảng của khu vực đồng euro – và Italy, nơi kinh tế luôn biểu hiện xấu kể từ khi gia nhập đồng tiền chung. Toàn bộ hệ thống chính trị tại Italy hiện đang nổi loạn. Ông Matteo Renzi, cựu thủ tướng và là tổng thư ký đảng Dân chủ trung tả, muốn EU bỏ đi một số quy định tài khóa. Ông Silvio Berlusconi, một cựu thủ tướng khác, và là lãnh đạo đảng trung hữu Forza Italia, muốn một đồng tiền song song. Những người khác đang yêu cầu có một cuộc trưng cầu dân ý về việc tham gia EU thay thậm chí về việc rút lui hoàn toàn.

Ba Lan và Hungary, cả hai đều do các chính quyền cực hữu nắm quyền, cũng đang dần xa rời dòng chính. EU đã đề ra một thủ tục cấm vận chống Ba Lan nhằm phản đối các cải cách sẽ khiến chính quyền kiểm soát phần lớn ngành tư pháp. Cả Ba Lan và Hungary đều từ chối chấp nhận chia sẽ người tị nạn. Khi nghe ông Viktor Orban, thủ tướng Hungary nói, người ta sẽ tự hỏi quốc gia này còn muốn ở trong EU bao lâu nữa. Khi Hungary không còn là người hưởng thụ từ các quỹ của EU, chủ nghĩa hoài nghi EU của ông có thể không còn bị kềm chế bởi những cân nhắc tài chính nữa. Một khi nước Anh rời đi và không còn đóng góp vào ngân sách EU, đánh giá những được mất đối với việc gia nhập EU, đặc biệt của những quốc gia không thuộc khu vực đồng euro, sẽ thay đổi.

Vương quốc Anh, Italy, Hy Lạp, Ba Lan và Hungary có thể có những lý do vỡ mộng về EU khác nhau, nhưng chủ đề thống nhất chính là đa dạng - một khái niệm đã trở nên phổ biến trong những năm 1990, biểu thị sự hội nhập với những tốc độ khác nhau. Hóa ra, khu vực đồng euro không phải là một câu lạc bộ bên trong một câu lạc bộ, như một số người ủng hộ châu Âu ở Anh từng ngây thơ nghĩ. Theo thời gian, các mối quan tâm trở nên dị biệt ở nhiều khu vực. Trong khu vực đồng euro, lao động tự do đi lại là cần thiết như một phần bù đắp cho những mất cân bằng kinh tế. Tuy nhiên, điều được xem là tự do đi lại bên trong khu vực đồng euro lại được xem là di cư ở nước Anh. Những mâu thuẩn rõ ràng giữa một khu vực đồng euro trung tâm thống trị với vành ngoài yếu hơn và đầy bất mãn sẽ trở nên gay gắt hơn.

Một lý do khác vì sao việc rời đi không hề vội vã, chính là sự thiếu rõ ràng về Brexit. Chúng ta vẫn chưa biết bản chất thật sự của thỏa thuận rời đi, hay không thể chắc chắc chắn về tác động kinh tế của nó. Một cuộc chuyển giao dài dẫn đến một thỏa thuận thương mại toàn cầu – kịch bản có khả năng xảy ra nhất – sẽ giảm thiểu các tổn hại.

Nếu rõ ràng việc ra đi không nhất thiết kích hoạt một cuộc khủng hoảng kinh tế, những quốc gia khác có thể cảm thấy ít bị ức chế hơn. Brexit có thể tạo ra một tiền lệ cho những thỏa thuận ra đi khác theo Điều khoản 50 của Hiệp ước Lisbon bởi việc rời bỏ EU trở thành một một viễn cảnh ít đáng sợ hơn. Đánh giá này rõ ràng sẽ khác đi nếu Brexit dẫn đến một mớ hỗn độn kinh tế.

Trong vài năm tới, EU có thể có một nỗ lực khác nhằm chuyển quyền lực từ mức độ quốc gia sang trung ương ở một số lĩnh vực, đặc biệt trong quản lý khu vực đồng euro, theo chương trình hội nhập EU của tổng thống Pháp Emmanuel Macron, hơn là bởi Brexit.

Pháp và Đức sẽ đồng thuận về một cải cách, nhưng đó sẽ là một cải cách dựa nhiều vào các ý kiến của Đức đối với một Cơ chế Bình ổn châu Âu mạnh mẽ hơn, quỹ cứu trợ của khu vực đồng euro, và giám sát chặt chẽ hơn các chính sách tài chính quốc gia, hiện bị hạn chế bởi một số nhượng bộ mang tính biểu tượng đối với Paris. Nhiều người trong số những ai đang kêu gọi cải cách quản lý khu vực đồng euro sẽ thất vọng. Những thay đổi có thể khiến Pháp và Đức xích lại gần nhau hơn về chính trị, nhưng chúng có thể đẩy Italy ra xa hơn.

Đối với những quốc gia không thuộc khu vực đồng euo, sẽ không có gì ngạc nhiên nếu họ bắt đầu đặt câu hỏi về giá trị của một liên minh có thể sẽ mang lại ít lợi ích tài chính hơn trong tương lai và hoạt động chủ yếu vì lợi ích của khu vực đồng euro. EU sẽ không bị phá vỡ, nhưng sẽ là không khôn ngoan khi khẳng định Brexit ngụ ý điều ngược lại.

Khánh Lâm lược dịch
Theo The Financial Times

Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1

banner qc1